Tax Season: Take advantage of your RA & TFSA

Geo Botha • January 27, 2026

28 February marks the end of the tax year.


If you have some extra funds available, this might be the perfect time to consider adding to your savings in a retirement annuity (RA) or tax-free savings account (TFSA), thereby enjoying the significant tax benefits these products offer.


Below are the benefits of both an RA and a TFSA, as summarised by our partners at Ninety-One. As always, please contact your personal financial adviser to assist you in calculating the amount you can still contribute, as well as whether this will be best for your portfolio and personal situation:


Why invest in an RA?


1. RAs can be viewed as gifts from the taxman.

For example, at a 45% marginal tax rate, a deductible RA contribution of R100 000 can generate up to R45 000 in tax relief (within the limits). Tax will be applicable when the funds eventually pay out at retirement, but due to the tax-exempt portion of the lump sum, as well as the tax rebates for individuals over 65 and 75, you may pay less tax at that time.


2. You do not lose your tax benefits, even if you contribute more than the maximum annual tax deduction (excess contributions)

If you contribute more than the maximum (excess contributions), your tax benefit will roll over to the next tax year of assessment. Any excess contributions in subsequent tax years will continue to be rolled over. This means that you could receive a tax benefit at retirement, after retirement, or your beneficiaries could benefit when you have passed away, as explained below.


RA contributions and tax


Before retirement
When contributing to an RA, your maximum tax deduction for the year is the lesser of:

  • R350 000
  • 27.5% of the higher of remuneration or taxable income
  • Taxable income excluding taxable capital gains


At retirement
If you elect to receive a lump sum:

  • The remaining excess contributions will be paid out free of tax
  • R550 000 could be tax-free – if not previously utilised


After retirement
Excess contributions remaining after your retirement are deductible from your compulsory annuity income for tax purposes (section 10C of   the Income Tax Act).


After you pass away
If your beneficiary elects to receive the full death benefit, or a portion thereof, as a lump sum:

  • The remaining excess contributions will be paid out free of tax
  • R550 000 could be tax-free – if not previously utilised


 The tax deduction limit applies to the combined total of RA contributions and all member and employer contributions to workplace pension   and provident funds.


3. You enjoy estate-planning benefits.

  • An RA is exempt from estate duty. Please note that excess contributions may be included for estate duty purposes, to the extent that a lump sum is received.
  • The growth on your excess contributions is not subject to estate duty – you can therefore effectively peg the value of your estate (similar to the benefit obtained from a trust, prior to the introduction of section 7C of the Income Tax Act).
  • Over time, the value of excess contributions could be reduced, which would decrease the potential estate duty payable on these excess contributions.


4. No tax is deducted within the investment (no income tax, capital gains tax or dividend withholding tax).

This means you will benefit even more from compounded growth.


5. You remain disciplined with your retirement savings.

The two-pot retirement regime was introduced on 1 September 2024. This system allows members access to a small portion of their retirement savings before they retire, while preserving the remainder until retirement (unless one of the exceptions specified in the Income Tax Act applies). To achieve this, various notional components within a member’s retirement fund benefit or contract were created.


These components are referred to as:

  1. The Vested Component
  2. The Savings Component
  3. The Retirement Component


Members are able to withdraw from the Savings component once in a tax year. Withdrawals from the Savings component are subject to a minimum of R2 000 per withdrawal and are taxed at your marginal tax rate.


6. You have protection from creditors.

This means your savings for your retirement will be available when you need them.


Key considerations when investing in an RA

  • RAs are subject to Regulation 28 investment limits.
  • On the death of the investor, the Board of Trustees will have full discretion when deciding on a fair allocation of the benefit to dependants and/or nominees, in terms of section 37C of the Pension Funds Act.
  • There are liquidity restrictions prior to reaching retirement age. This means that you will only have access to the funds in the Savings component before reaching the age of 55 (unless you qualify for one of the exceptions).


Why invest in a TFSA?

  • TFSAs are exempt from tax on interest, dividends and capital gains.
  • There are no restrictions on withdrawals; however, if you replenish the funds withdrawn, this will count towards your annual and lifetime contribution limits. For this reason, these investments are generally more suited to long-term investing.
  • TFSAs are a great way to save for your child’s education (be aware of donations tax if the annual exemption of R100 000 per donor is exceeded).


Contributions

  • No matter how many TFSAs you have with different product providers, the total combined value of your contributions may not exceed R36 000 per tax year and R500 000 over your lifetime.
  • If you exceed these contribution limits, a penalty of 40% will apply on the amount contributed above the limit, which will be added to your tax assessment.

Woelinge rondom die pensioengeld van regeringsamptenare

September 1, 2026
Die Openbare Beleggingskorporasie (OBK) van Suid-Afrika is ‘n staatsbeheerde batebestuurder wat tans meer as R3 triljoen bestuur namens die Government Employees Pension Fund (GEPF), die grootste pensioenfonds in Afrika. Die OBK is tans in die kollig oor kommer weens bestuur, politieke inmenging en die veiligheid van staatsamptenare se pensioengeld. Nuwe wetgewende verwikkelinge, insluitend die voorgestelde Pension Protection Bill, poog om die OBK se raad te depolitiseer en die fonds se integriteit te beskerm. Kortom, die huidige omstredenheid gaan nie bloot net oor die pensioenfonds self nie, maar veral oor hoe die OBK bestuur word en hoe onafhanklik dit van politieke invloed funksioneer. Die jongste verwikkelinge rondom die OBK blyk ernstig te wees. In Julie vanjaar is die uitvoerende hoof van die OBK, Patrick Dlamini, op voorsorgskorsing geplaas na ‘n fluitjieblaserklag. Verskeie nie-uitvoerende direkteure het ook bedank. Hierbenewens is daar ondersoeke deur die finansiële sektorreguleerder en daarmee saam ‘n hewige debat oor die rol van die minister en die OBK-raad. Hoop is op die DA se Ashor Sarupen, adjunk minister van finansies, geplaas om die nuwe uitvoerende hoof van die OBK te word. In stede daarvan het die ANC vir Seiso Mohai, adjunk minister van beplanning, monitering en evaluering, aangestel asook sewe nie-uitvoerende direksielede. Die GEPF het onlangs wysigings aan sy reëls ingestel, onder meer oor diensjare en oorlewende voordele. Hierdie tegniese aanpassings is belangrik, maar kan die OBK werklik die geld van miljoene werknemers beskerm? Vakbonde en burgerregte organisasies waarsku dat wanbestuur en korrupsie pensioengeld kan dreineer. Wetgewing is nou deur die DA voorgestel, die sogenaamde Pension Protection Bill, wat sal poog om die OBK se raad te depolitiseer. Die voorgestelde wet beoog onder meer onafhanklike aanstellings en ‘n nie-politieke voorsitter. Die hervormingsinisiatiewe kan beskou word as ‘n reaksie op ‘n breër krisis van vertroue. Voorstanders van depolitisering argumenteer dat onafhanklike toesig noodsaaklik is om die OBK se geloofwaardigheid te herstel en korrupsie te beperk. Kritici wys egter daarop dat probleme nie slegs in die samestelling van die raad lê nie, maar ook in die kultuur van bestuur en die gebrek aan konsekwente aanspreeklikheid. Die OBK-situasie illustreer dus die spanning tussen politieke verantwoordbaarheid en institusionele onafhanklikheid in staatsfinansies. Uiteindelik behoort die kernvraag eenvoudig die volgende te wees: Wie se geld is dit? Dit is nie die regering se geld nie. Dit is die aftreegeld van mense wat onderwys gegee, siekes versorg, polisiëring gedoen en ander openbare dienste gelewer het. Hulle het nie hulle pensioenbydraes gemaak om politieke doelwitte te finansier nie. Wanneer politiek, persoonlike belange en beleggingsbesluite in een vloei, is die prys die toekoms van gewone mense. Ten slotte. Die OBK en die GEPF bevind hulle op ‘n kritieke kruispad. Hervormings kan die pad baan na groter deursigtigheid en sekuriteit, maar die sukses daarvan hang af van daadwerklike implimentering en ‘n verbintenis tot goeie korporatiewe bestuur. Die OBK se stabibliteit is nie bloot ‘n tegniese kwessie nie; dit is ‘n toets vir die land se vermoë om groot staatsfondse verantwoordelik te bestuur en die belange van miljoene werknemers te beskerm. Geskryf deur Koos van die Waterberge vir Bovest

Wanneer moet ons met ons kinders oor geld praat?

By PJ Botha • September 1, 2026
Ek het self drie kinders en dink gereeld oor hoe en wanneer ’n mens hulle by die familie se finansies moet begin betrek. Waar trek ’n mens die lyn tussen om vir jou kinders goeie geleenthede te gee en om hulle te bederf? Moet hulle sakgeld ontvang? Moet hulle daarvoor werk, of moet dit gekoppel wees aan die waarde wat hulle skep? En wanneer begin ’n mens met hulle praat oor wat die familie besit en wat hulle moontlik eendag kan erf? Daar is baie verskillende sienings hieroor, en ek is nie seker dat daar net een regte manier is nie. Elke kind en elke familie verskil. Wat vir die een gesin werk, gaan nie noodwendig vir ’n ander werk nie. Waarvan ek wel al hoe meer oortuig raak, is dat ons met ons kinders oor geld móét praat. Die gesprek begin lank voor ’n erfenis Wanneer kinders nog jonk is, hoef die gesprek nie oor die waarde van die familie se beleggings of eiendom te gaan nie. Dit kan bloot begin by hoe geld werk. Hulle kan leer dat ’n mens nie alles kan kry wat jy wil hê nie. Geld word verdien, ’n deel word bestee, ’n deel word gespaar en ’n deel kan gebruik word om ander mense te help. Sakgeld kan ook deel van hierdie leerproses wees. Sommige ouers gee ’n vaste bedrag sodat kinders kan leer begroot. Ander verkies dat kinders daarvoor moet werk of op ’n manier waarde moet skep. Albei benaderings kan waarskynlik werk. Die belangrikste is dat kinders begin verstaan dat geld keuses, verantwoordelikheid en gevolge meebring. Namate hulle ouer word, kan die gesprek ontwikkel. Hulle kan meer leer oor skuld, belasting, beleggings, saamgestelde groei en waarom ’n mens soms vandag iets prysgee om later meer keuses te hê. Dit beteken nie dat ’n mens noodwendig vir hulle presies hoef te vertel hoeveel geld daar is nie. Om kinders finansieel op te voed en om die familie se finansiële syfers bekend te maak, is nie dieselfde ding nie. Wat ons by ouer kliënte sien Hierdie gesprek word belangriker namate ouers ouer word. Ons sien gereeld families waarin die ouers al die finansiële besluite geneem het, terwyl die kinders min weet van hoe die familie se sake gestruktureer is. Die kinders weet dalk nie waar die beleggings gehou word, wie die adviseurs is, wat in die testament staan of wat die plan vir die besigheid, plaas of ander eiendom is nie. Dit raak veral belangrik wanneer daar verskillende bates en verskillende kinders betrokke is. Gaan die besigheid na een kind? Gaan die plaas na ’n ander? Hoe word die ander kinders billik behandel? Is daar genoeg kontant in die boedel om belasting, koste en ander verpligtinge te betaal, of sal bates noodgedwonge verkoop moet word? Dit is nie maklike gesprekke nie. Ons stel dit dikwels uit omdat niemand graag oor afsterwe wil praat nie. Dit voel ongemaklik en ver weg. Die ironie is egter dat ons almal weet dit gaan een of ander tyd gebeur. Ons weet net nie wanneer nie. Maak dit ’n menslike gesprek ’n Familiegesprek oor finansies hoef nie ’n formele vergadering te wees waarin elke bedrag en dokument op die tafel geplaas word nie. Dit kan eenvoudig begin met: “Ons wil hê julle moet verstaan hoe ons sake werk en wat die plan sal wees indien iets met ons gebeur.” Van daar af kan ’n mens verduidelik: Wie die belangrike adviseurs en kontakpersone is. Waar die testament en ander dokumente gehou word. Hoe die beleggings, trust, besigheid of plaas gestruktureer is. Wat met die verskillende bates behoort te gebeur. Wie waarskynlik verantwoordelikheid vir bepaalde sake sal aanvaar. Waarom sekere besluite geneem is. Dit gee kinders ook die geleentheid om vrae te vra en moontlike misverstande uit die weg te ruim terwyl die ouers nog self die redes vir hul besluite kan verduidelik. Begin by die waardes, nie die waarde nie Die belangrikste gesprek gaan waarskynlik nie oor presies hoeveel geld daar is nie. Dit gaan oor die verhaal agter die geld. Hoe is dit opgebou? Watter werk, opofferings en risiko’s was nodig? Watter geleenthede moet dit skep? En watter verantwoordelikheid kom daarmee saam? Goeie boedelbeplanning gaan dus oor meer as ’n testament, belasting en voldoende kontant in die boedel. Dit gaan ook daaroor om die mense wat die bates gaan ontvang, voor te berei vir die verantwoordelikheid wat daarmee saamkom. Ons moet daarom nie net vra: “Wat gaan ons kinders eendag erf?” Ons moet ook vra: “Verstaan hulle wat hulle gaan erf, waarom dit opgebou is en wat ons hoop hulle daarmee sal doen?” Daar is dalk nie een regte manier om met kinders oor geld te praat nie. Maar om nooit daaroor te praat nie, is waarskynlik die grootste risiko van almal.