Jou Aftrede en die Oorlog in die Midde-Ooste

Dr. Riaan Botha • March 31, 2026

Die oorlog in die Midde-Ooste is ’n nuuswaardige gebeurtenis en die TV-dekking daarvan ontstel die meeste kykers. Dit is die rede waarom afgetredenes wonder hoe hierdie vernietigende optrede van vegtende weermagte moontlik hul finansiële beplanning vir hul aftrede gaan raak.


Ons leef in ’n wêreld wat elke paar jaar geruk word deur onvoorsiene krisisse. Dink maar aan die internasionale finansiële krisis in 2008, en wie kan die pandemie van 2020 vergeet? Die finansiële markte is toe, net soos tans die geval is, negatief geraak deur vernietigende gebeure. Is die finansiële gevolge van die huidige oorlog anders as tydens vorige krisisse?


Finansiële beplanning vir aftrede is langtermynbeplanning, terwyl ’n krisis ’n korttermyngebeurtenis is. Langtermynbeplanning is veral noodsaaklik tydens korttermynperiodes wanneer finansiële markte wisselvallig vertoon. Geskiedenis het bewys dat die strategie om in en uit die markte te koop en te verkoop minder portefeuljegroei veroorsaak as om voortdurend in die markte belê te bly. Die beleggingstrategie van “timing the market” moet eerder vervang word met “time in the market”. Sodoende word groeigeleenthede in die markte benut en word kostes van transaksies vermy.


In ’n beleggingsomgewing waarin onsekerheid heers, is die diversifikasie van ’n beleggingsportefeulje een van die mees effektiewe benaderings tot risikobestuur. Beleggings in verskillende bateklasse en oor verskillende geografiese gebiede heen dien as ’n kussing teen krisisse soos die oorlog in die Midde-Ooste.


Langtermyn finansiële beplanning, waartydens daar gereelde portefeuljehersiening plaasvind, asook die hersiening van persoonlike finansiële doelwitte, verseker ’n meer stabiele uitkoms vir die afgetredene.



Hierdie oorlog is nie anders as vorige krisisse nie. Indien daar egter onsekerheid by kliënte van Bovest bestaan oor of hul huidige aftreeportefeulje reg saamgestel is vir die oorlogskrisis en die moontlike finansiële gevolge daarvan, moet hulle asseblief hul adviseur skakel.

Comrades vs. Long term Investing: 3 Steps that will Guarantee success

By Geo Botha • July 2, 2026
Comrades... what an experience. Not just the race itself, but the entire 10-month journey. Life is simply more fulfilling when we step beyond our comfort zones—when we take on something that requires effort, discipline, and commitment. The race itself was somewhat of a blur, and somehow those 9.2 hours went by remarkably fast.  What stood out most was the incredible support along the route and the camaraderie among fellow South African runners. People from all walks of life, united by a single goal. It's difficult to put into words. As I reflected on the journey, I couldn't help but notice how much running the Comrades is like Long-term investing . Both are marathons, not sprints. The following 3 things almost Guarenteed my Comrades success, even before I started the race, following the same guidelines in investing and you will achieve your goals: Get a coach.. The first thing I did after I entered for the Comrades was to get a reputable, experience coach. Someone who knows exactly what it takes and what I will need to do to cross the finish line. He knew my strengths and weaknesses, gave me a personal week by week plan and was always there for feedback and advice. The role of an advisor/coach/ mentor can not be understated. There is a reason why all the gold and silver winners have a coach and personal plan, while the last batch try to wing it and do it themselves. 2. Surround yourself with like-minded people. The 2 nd thing I did was to get a “running parter” by convincing someone to do it with me. The road to Comrades requires discipline and dedication. There’s going to be times when you are ‘gatvol’ and want to sleep in and skip sessions – that’s when you need an accountability partner. Someone who understands your experience and that’s working towards the same goal, and you are. People will I push you down or lift you higher – make sure you have the right people in your corner 3. Consistency over everything else. Getting ready for the Comrades requires consistency and discipline over an extended period. You cannot start training for the Comrades in March and say you will to twice as much as the other runners, it doesn’t work that way. Success in fitness and in finance doesn't come from one great day— it comes from consistently showing up, taking small steps, gradually laying the bricks, even when you don't feel like it. If you incorporate these 3 key steps into any ambitious goal you might have, you eliminate the chances of failing and you will be guaranteed success over the long term. Geo Botha CFP ®

Moderne Afgetredenes in Suid Afrika

By Dr. Riaan Botha • July 1, 2026
In ’n veranderende Suid-Afrika leef moderne afgetredenes anders as die geslagte voor hulle. Die veranderinge in lewensomstandighede oor die afgelope paar dekades het veroorsaak dat afgetredenes nuwe uitdagings moet trotseer. Dit is daarom nodig dat afgetredenes aanpassings maak om tred te hou met hierdie nuwe uitdagings. Om persone te help om gemaklik af te tree en om as afgetredenes gelukkig te leef, sal inligting oor hierdie belangrike fase in ’n mens se lewe bespreek word. Hierdie fase verteenwoordig ongeveer een derde van jou lewensiklus. Die praktyk het gewys dat persone hierdie belangrike fase in hul lewens verskillend beleef. Die volgende lewensomstandighede het verander: Die getal persone in die 60+-ouderdomsgroep het van 3,6 miljoen in 2002 tot 6,6 miljoen in 2025 gegroei en verteenwoordig tans ongeveer 10,5% van die Suid-Afrikaanse bevolking. Dit plaas groter druk op beskikbare nasionale hulpbronne. In bogenoemde ouderdomsgroep is daar in 2025 ongeveer 65 ouer mans vir elke 100 ouer vroue. Hierdie wanbalans in geslagte veroorsaak addisionele finansiële druk op families. ’n Groot gedeelte van die huidige geslag afgetredenes is afhanklik van staatspensioene. Oor tyd verminder die koopkrag van hierdie pensioene, aangesien die jaarlikse verhogings nie altyd tred hou met inflasie nie. Weens die hoë werkloosheidsyfer in Suid-Afrika is daar minder werkende persone wat aktief bydra tot pensioen- en mediese fondse. Dit veroorsaak onsekerheid oor toekomstige aftree- en mediese versorging. Die getal huishoudings wat deur ouer persone gefinansier word, het vermeerder omdat jonger persone nie altyd werk in Suid-Afrika kry nie en dikwels oorsee moet verhuis om ’n inkomste te verdien. Afgetredenes leef langer en daarom moet inkomste uit pensioene oor ’n langer tydperk as in die verlede voorsien word. Mediese kostes vir chroniese medisyne word ook oor ’n langer tydperk benodig  Om genoemde veranderinge ten beste te bestuur, beveel Bovest die volgende finansiële praktyke aan: As afgetredene moet daar, vir so lank as wat dit persoonlik moontlik is, ’n inkomste deeltyds of voltyds verdien word. Betrek die familie by gesamentlike familie-finansiële beplanning. Die voordele hiervan is dat daar gesamentlik vir die toekoms beplan kan word, terwyl kostes ook moontlik bespaar kan word. Adviseurs van Bovest sal families in hierdie beplanningsproses bystaan. Moderne afgetredenes beleef tans ’n opwindende tydperk in hul lewens en kan, met die regte finansiële advies, bestaande geleenthede ten volle benut. Moet dus nie huiwer om jul Bovest finansiële adviseur by die proses te betrek nie.